İkinci El Beyaz Eşya: Almadan Önce 12 Kontrol

İkinci el bir beyaz eşyada asıl risk cihazın arızalı olması değil — geçmişinin bilinmemesi. Kaç yaşında, nasıl kullanılmış, hangi bakımlar yapılmış, daha önce hangi parçası değişmiş? Bunların hiçbirini satıcının beyanından öğrenemezsiniz; ama cihazın kendisinden büyük ölçüde okuyabilirsiniz. Aşağıdaki on iki kontrol on beş dakika sürer, alet gerektirmez ve size hem cihazın bugünkü durumunu hem de yakın gelecekte hangi parçanın sıraya gireceğini gösterir. Bölgemizdeki servis kapsamı ve eşyalı daire teslim kontrolü için Kepez'de beyaz eşya onarımı sayfamıza bakabilirsiniz.

İkinci elde asıl risk nedir?

Beyaz eşyada arızalar rastgele dağılmaz; bir sıra izler. Hareketli parçalar önce, maliyetli parçalar sonra yorulur. Bu yüzden bir cihazın hangi evrede olduğunu bilmek, arızalı olup olmadığını bilmekten daha değerlidir:

Tabloyu yana kaydırabilirsiniz →

Aşağıdaki kontroller, bakılan cihazın bu tablonun neresinde olduğunu göstermek için tasarlandı.

Cihazın yaşını bulma: model etiketi

1. Model etiketini bulun ve fotoğraflayın. Çamaşır ve bulaşık makinelerinde kapağın iç kenarında ya da arka panelde; buzdolabında iç bölmenin yan duvarında ya da sebzeliğin üstünde bulunur. Etikette model kodu, seri numarası ve çoğu markada üretim bilgisi yer alır.

2. Üretim yılını teyit edin. Seri numarası çoğu markada üretim tarihini içerir. Etiketin fotoğrafını markanın müşteri hizmetlerine ya da bir yedek parça satıcısına gösterdiğinizde yılı öğrenebilirsiniz. Bu tek bilgi, pazarlıkta ve karar aşamasında en çok işinize yarayacak veridir.

3. Yedek parça bulunabilirliğini sorun. Çok eski ya da piyasadan çekilmiş modellerde parça temini zorlaşır. Model kodunu bir yedek parça satıcısına sormak birkaç dakika alır ve cihazın onarılabilir olup olmadığını baştan gösterir.

Görsel muayene: altı bakış

4. Tahliye pompası filtresini açın. Bu listedeki en bilgilendirici adım. Filtre tıka basa doluysa cihaza yıllardır bakım yapılmadığını varsayın — ve bakım yapılmayan bir cihazda kireç ve tortu yükü de birikmiştir. Filtrenin tertemiz olması ise satıştan önce temizlendiği anlamına gelebilir; bu kötü bir işaret değildir ama tek başına yeterli de değildir.

5. Körüğü (manşeti) katlarını açarak kontrol edin. Çamaşır makinesinde kapak ile tambur arasındaki kauçuk parça. Aradığınız: yırtık, çatlak, sertleşme, kalıcı küf. Küf kokusu temizlikle geçer; yırtık geçmez ve su kaçağının en yaygın kaynağıdır.

6. Contaları kontrol edin. Buzdolabında kapağa bir kâğıt sıkıştırıp çekin — kolayca çıkıyorsa conta yorulmuştur. Contası bozuk bir dolap sürekli çalışır; bu hem elektrik faturasına hem de kompresör ömrüne yansır.

7. Arka bölüme bakın. Bağlantı uçlarında pas, kart soketlerinde yeşilimsi korozyon, hortum bağlantısında kuruyunca kalan beyaz kireç izi var mı? Bu üçü, cihazın nemli bir ortamda durduğunu ya da sızıntı geçmişi olduğunu gösterir.

8. Tamburu elle çevirin. Serbestçe dönüyor mu, boşluk var mı, döndürürken sürtünme sesi geliyor mu? Tamburu iki elinizle tutup hafifçe yukarı aşağı oynatın; belirgin bir boşluk hissediyorsanız rulman yorulmuş olabilir.

9. Gövde ve ayakları inceleyin. Eğik ya da kırık bir ayak, cihazın sürüklenerek taşındığını gösterir. Gövdedeki büyük ezikler ise düşme ya da darbe anlamına gelir; iç aksamda görünmeyen hasar bırakmış olabilir.

Çalıştırma testi: altı gözlem

Bu bölüm için cihazın su ve elektriğe bağlanması gerekir. Boş ve sıkmalı kısa bir program yeterlidir.

1. Su alışını izleyin. Normal hızda mı alıyor, yoksa çok mu yavaş? Yavaş su alma, giriş süzgecinin tıkalı olduğunu gösterir — küçük bir sorundur ama bakımsızlığın işaretidir.
2. Isıtmayı kontrol edin. Program sıcak yıkamaya geçtiğinde kapağa elinizi değdirin. Isınma yoksa rezistans ya da sensör sorunu olabilir; bu, orta maliyetli bir kalemdir.
3. Tahliyeyi izleyin. Su normal hızda iniyor mu? Pompa sesi geliyor ama su inmiyorsa hatta ya da pompada sorun vardır.
4. Sıkma devrini dinleyin. Listedeki en kritik gözlem. Devir yükseldikçe artan bir uğultu duyuyorsanız rulman yorulmuştur — cihazın en pahalı kalemi. Sesin türünden nedeni ayırt etmeyi ayrı bir yazıda anlattık.
5. Titreşimi izleyin. Sıkmada makine yürüyor mu? Ayak ayarı yapılmamış olabilir; ama amortisörlerin yorulması da aynı belirtiyi verir.
6. Altına beyaz bir kâğıt havlu serin ve program bitince bakın. En küçük damlama bile kâğıtta görünür — ve gözle fark edilmeyecek bir sızıntıyı yakalar.

Cihaz bazında ek kontroller

Buzdolabı ve derin dondurucu. Cihazı çalıştırıp en az yarım saat bekleyin; kompresörün devreye girip girmediğini ve soğutmanın başladığını doğrulayın. İç yüzeyde çatlak, sebzelik ve raflarda kırık var mı? Bunlar tek başına arıza değil ama parça temini zor olabilir. Arka ızgaranın aşırı tozlu olması bakımsızlık işaretidir.

Bulaşık makinesi. Filtre grubunu çıkarın; içindeki birikinti kullanım geçmişini gösterir. Püskürtme kollarını elle döndürün, deliklerin kireçle tıkalı olup olmadığına bakın. Tuz haznesinin kapağını açın — hiç kullanılmamışsa cihaz kireçli suyla yıllarca çalışmış demektir. Bardaklarda kalan beyaz tortu şikâyeti çoğu zaman buradan gelir.

Fırın. Kapak contası ve cam kapağın kapanma sıkılığı önemlidir; gevşek kapanan bir kapak hem ısı kaybı hem de termostatın sürekli devrede kalması demektir. Fırını boş çalıştırıp ısınıp ısınmadığını ve termostatın devreye girip girmediğini gözleyin.

Kurutma makinesi. Tüy filtresine ve kondenser bölmesine bakın; tıkalı bir kondenser kurutma verimini doğrudan düşürür ve temizlenmediyse yıllarca öyle çalışmış olabilir.

Hangi durumda almamalı?

Aşağıdakiler pazarlık konusu değil, vazgeçme nedenidir:

• Çalıştırma testine izin verilmiyorsa. Bu tek başına yeterli bir gerekçedir.
• Sıkmada belirgin, artan bir uğultu varsa. Rulman değişimi tamburun sökülmesini gerektirir ve ikinci el bir cihazda bu maliyet çoğu zaman anlamsızdır.
• Gövdede karıncalanma hissediliyorsa. Elektriksel kaçak ya da topraklama sorunu; güvenlik meselesidir.
• Yanık kokusu varsa ya da kart üzerinde is izi görünüyorsa.
• Test sırasında alttan su geliyorsa ve kaynağı hortum bağlantısı gibi basit bir yer değilse.
• Model etiketi yoksa ve yedek parça bulunabilirliği doğrulanamıyorsa.

Pazarlıkta işinize yarayacak bulgular

Vazgeçmeyi gerektirmeyen ama fiyata yansıması gereken bulgular:

Tabloyu yana kaydırabilirsiniz →

Onarım kalemlerinin işçilik ve parça olarak nasıl ayrıştığını tamir ücreti rehberimizde anlattık; bulduğunuz eksiklerin karşılığını tahmin ederken oradaki ayrım işinize yarar.

Eşyalı dairede: satın almıyorsanız da yapın

Eşyalı bir daireye taşınıyorsanız cihazları satın almıyorsunuz — ama kullanacak olan sizsiniz ve olası bir arızada muhatap olacaksınız. Bu yüzden aynı kontrolleri taşındığınız gün yapmanızı öneriyoruz:

1. Her cihazın model etiketini fotoğraflayın.
2. Tahliye filtrelerini açıp durumu görün ve fotoğraflayın.
3. Contaları ve körüğü kontrol edin, mevcut hasarları kayda geçirin.
4. Her cihazı boş bir programla çalıştırıp altını izleyin.
5. Bulgularınızı tarihli olarak yazın ve ev sahibiyle paylaşın.

Sıkça sorulan sorular

İkinci el bir cihazın yaşını nasıl öğrenirim?

Model etiketindeki seri numarası çoğu markada üretim tarihini içerir; etiketin fotoğrafını çekip markanın müşteri hizmetlerine ya da bir yedek parça satıcısına sorduğunuzda üretim yılını öğrenebilirsiniz. Etiket okunmuyorsa satıcının beyanına güvenmek zorunda kalırsınız — bu durumda fiyatı buna göre değerlendirin.

Satıcı 'hiç arıza yapmadı' diyor. Nasıl doğrularım?

Doğrulayamazsınız, ama cihaz size çok şey söyler. Tahliye filtresinin içeriği bakım alışkanlığını, körüğün durumu kullanım yoğunluğunu, sıkma sesindeki uğultu rulmanın durumunu gösterir. Bu üçü, sözlü beyandan çok daha güvenilirdir.

Test için cihazı çalıştırmama izin vermiyorlar. Ne yapmalıyım?

Almayın. Çalıştırma testi bu listedeki en belirleyici adımdır ve boş kısa bir program birkaç dakika sürer. İzin verilmemesi tek başına bir bilgidir. Su ve elektrik bağlantısı olmayan bir depoda satılıyorsa, en azından tamburun elle döndürülmesini ve tüm görsel kontrolleri yapmayı isteyin.

İkinci el cihaz almak mantıklı mı?

Duruma bağlı. Kısa süreli bir kullanım (birkaç yıllık kiralık, öğrenci evi) için makul olabilir. Uzun vadede ise cihazın kalan ömrü ile fiyatı arasındaki oran belirleyicidir: on iki yaşındaki bir cihazda büyük bir parça arızası kısa sürede gündeme gelebilir ve onarım bedeli cihazın kendisine yaklaşabilir.

Devraldığım cihazda arıza çıktı. Ev sahibinden isteyebilir miyim?

Kira sözleşmesinde eşyaların durumu ve sorumluluğu nasıl tanımlandıysa ona bakılır; bu yüzden teslim sırasında cihazların durumunu fotoğraflamak ve yazılı olarak kayda geçirmek önemlidir. Kayıt yoksa, sonradan çıkan arızanın kullanımdan mı yoksa cihazın mevcut durumundan mı kaynaklandığını göstermek zorlaşır.

İkinci el cihaza servis veriyor musunuz?

Evet, cihazın nereden geldiğine bakmıyoruz. Yalnızca şunu yapıyoruz: tespit sonrası durumu olduğu gibi anlatıyoruz. Onarımın cihazın yaşına ve genel durumuna göre mantıklı olmadığını düşünüyorsak bunu da açıkça söylüyoruz; ücret bilgisi işleme başlanmadan önce bildirilir ve onayınız alınmadan hiçbir işlem yapılmaz.